Growth-Mindset, yada türkçede gelişme veya büyüme düşünce kafa yapısı olarak adlandırılan bir düşünce tarzıdır ve bundan dolayı sorunlar ve zorluklarla nasıl başa çıkılacağına karar verdirir.

Yazılarımın çoğunda lider gelişimi veya yöneticilere metodlar anlatmaya çalıştım. Bu yazımda ise bu niyetlendiğimiz yolda kendinizi motive etmeyi hedefliyor. Çünkü her yolda zorluklar ile karşılaşılıyor ve bu olumsuzluklar hızınızı alıyor hatta niyetinizi bile değiştirebiliyor.

Growth-Mindset nedir?

Her insanın , bir konuyu değerlendirmesi için temel olan belirli düşünme yollarına sahiptir. Bu düşünme yolları kişinin kendi öz imajını şekillendirir. Growth-Mindset bu nedenle “dinamik kişisel imaj” veya “büyüme düşüncesi” olarak adlandırılır. Growth-Mindset sahibi olan bir insan…

  • yeteneklerini geliştirebileceğine inanır,
  • bir konuyu daha iyi anlamayı ve daha fazla şey öğrenmeyi ister ve
  • hataları, yeni bir şey denemek ve gelişmek için bir yol olarak değerlendirir.

Yaşamınızın en büyük kararı zihinsel tutumunuzu değiştirerek yaşamınızı değiştirebilmeniz dir.

Albert Schweitzer

Growth-Mindset araştırması bir okulda başladı. Amerikalı bilim kadını Carol Dweck, öğrencilerin katıldığı çözülemez bir deneyde, öğrencilerin tutumu negatif olmadığını hatta yüksek bir moral ile deneyi değerlendirdiklerini gözlemledi. “Zor bulmacaları severim.” yada “ Umduğumu buldum: burada bir şeyler öğreniyorum.” gibi ifadeler kendisinin merakını uyandırdı.

Carol Dweck, bu tutumun ne olduğu, nasıl ortaya çıktığı ve insanlar bu şekilde zor görevlere yaklaşımını daha derinden araştırmak istedi. Bu merakı, yıllar süren araştırmalar, sayısız deney ve çok farklı insan gruplarıyla yapılan çalışmalarla sebep olmuştur. Son yıllarda Carol Dweck, Growth-Mindset ve Fixed-Mindset in zıt tutumunu araştırdı ve çok farklı insanlarla çalıştı: rekabetçi sporcular, çok zor bir geçmişe sahip çocuklar ve yöneticiler. Araştırmanın sonuçları kimsenin beklemediği sonuçlar ortaya çıkardı. Sonuçlardan birkaç tanesi…

  • Derslerde başarısız olarak değerlendirilmiş olan çocuklar, uygun bir destek ile sınıflarında Macbeth hakkında tartışacak seviyeye geldiler.
  • Tamamen spor dışı kabul edilen erkek ve kadınlar, daha sonra çok başarılı sporcu haline geldiler.
  • Tamamıyla başarısız olarak değerlendirilen şirketler, yöneticileri tarafından büyüme odaklı bir öz imaja sahip olmuşlardır.

Growth-Mindsetin, herkesin aynı olduğu yada farklı yeteneklere sahip olmadığı anlamına gelmez. Growth-Mindsetin araştırması, her birimizin büyüyebileceğini kanıtlar.

Growth-Mindset rakibi sabit düşünme kafa yapısıdır (Fixed-Mindset). Aynı zamanda “statik kişisel imaj” veya “statik düşünme” olarak da adlandırılır. Fixed-Mindset sahibi olan bir insan…

  • bir şey yapıp yapamayacağına tamamen yeteneğe bağlı olduğuna inanır,
  • olumlu geri bildirim almayı öğrenir (iyi bir not, bir övgü, …),
  •  hataları, kendisine tehdit ve aşağılayıcı bir unsur olarak görür.

Hayatta yapabileceğiniz en büyük hata, her zaman hata yapmaktan korkmaktır.

Dietrich Bonhoeffer

Growth-Mind vs. Fixed-Mindset

Growth-Mindset sahibi insanlar:

  • İlgi alanına giren herhangi bir alanda kendisini geliştirir. Çünkü doğru şekilde pratik yapmaları ve gerçekçi hedeflere ulaşmak için çaba göstermeleri gerektiğine inanırlar.
  • Hayallerini yaşıyorlar. Çünkü niyetlendiklerini başarabilme konusunda bu başarının kendi ellerinde olduklarına inanıyorlar.
  •  Hata ve başarısızlıkları rahatça kucaklaya biliyorlar. Çünkü bir başarısızlık hangi tarafda büyümesi gerektiğini gösterdiğine inanırlar. Bir hata ancak “Henüz daha yapamıyoruz” anlamına geliyor.
  • Başarılarını doğal yeteneklerine veya kökenlerine bağlı olarak değerlendirmiyorlar.
  •  Eğer pratik yaparlarsa ve yeterince çaba harcarlarsa hemen hemen her şeyi başarabileceklerine ve öğrenebileceklerine inanırlar.

Fixed-Mindset sahibi insanlar:

  • Sadece belirli bir alanda gelişir. Yani oldukça iyi ve mümkün olduğunca az hata yaptıkları yerlerde gelişirler.
  • Yeteneğe sahip olmadıklarına ikna olmuşlarsa, kendilerini geliştirmezler.
  • Zorluklardan uzak durdukları için isteklerini ve hayallerini gerçekleştiremezler.
  • Hata yapmaktan korkarlar çünkü bir hata “Bunu yapamazsınız” anlamına gelir.
  • Zorluklarla başa çıkmadıklarında hemen başarısız olduklarını hissederler.
  • Başarılarını kökenine veya doğal yeteneğine bağlarlar.

Mindset her zaman aynı değildir

Hiç kimse, herhangi bir zamanda veya durumda Growth-Mindset uygulamayı başaramaz. Çünkü insanları düşünce yapısı duruma göre yada beraber olduğunuz insanlara göre değişebilir. İş yerinde, büyüme odaklı düşünebilir ama özel ilişkilerinde aynı kişi oldukça statik olabilir. Growth-Mindset, yaşamınızın her alanda gelişebileceğini vaad etmektedir.

Growth-Mindset sadece çok somut konular için, yani sadece yeni bir şey öğrenmek söz konusu olduğunda yada özel bir yeteneğini geliştirmek değildir. Kendinizle olan ilişkide Growth-Mindset size size destek olabiliyor.

  • Kendinizden şüphe duyduğunda. Growth-Mindset kendinize güvenmeyi öğretir çünkü potansiyelinize odaklanmanızı sağlar.
  • Bir başarısızlık korkusundan muzdarip olursanız. Growth-Mindset, cesaret otomatik olarak devreye girer, çünkü “başarısızlık” sadece başka türlü deneyebileceğiniz nötr bir geri bildirimdir.

Hangi kafa yapısında olduğunu nereden anlarsın?

Kafa yapınızı anlamak için kendinizi daha üst bir seviyeden gözlemlemeye çalışın. Son zaman içinde yaşadıklarınızı değerlendirirken kendinize aşağıdaki soruları sorun.

  • Daha fazla büyüme odaklı mı yoksa daha statik mi düşündüm?
  • Arzu ettiğiniz bir şey düşünün. İstediğiniz / yapmak istediğiniz bir şey olabilir. Bunun hakkında ne düşünüyorsun Growth-Mindset mi, Fixed-Mindset mi?
  • Zorlu durumlarda nasıl tepki verirsiniz?
  • Hayallerinizi ve arzularınızı aklınıza getirdiğinizde nasıl düşünüyorsunuz?
  • Hangi tetikleyicilerin statik düşünmenize neden olduğunu öğrenin. Örneğin: belirli insanlar varken, yorgun olduğunuzda, bir zorluk karşısında şaşırdığınızda …

Bu düşünceler için kendinize zaman ayırın, kendinizi yeniden tanıyın ve ne zaman ve kiminle daha fazla büyüme odaklı olduğunuzu ve ne zaman statik olarak düşündüğünü anlayın.

Sonuç:

Sizi sınırlayan bir çerçeve içinde değilsiniz. Siz kendinizi gördüğünüz çerçeve, esastır. Çünkü siz özgürsünüz. Elbette, istediğiniz herhangi bir ‘şey’ olmakta özgür değilsiniz. Mesela aya gitmek isteyenler için, bu yol çoğumuz için engellenmiştir.

Ama bizi neyin heyecanlandıracağını, neyi arzuladığımızı, neyi hayal ettiğimizi tespit ederek o yolda büyüyebiliriz. Çünkü ne yetenek ne de mevcut becerilerimiz bizim için neyin mümkün olduğu hakkında çok fazla şey ifade etmez. Karar verici unsur tutumumuz dur.

Kendinizi öğrenmekte ve geliştirmekte özgürsünüz. Kendinize karşı bir tutum geliştirmekte özgürsünüz. Mesela korkularınız üzerinde… Growth-Mindset yaklaşımı ile , hata korkunuzu ortadan kaldırırsınız. Başarısızlık artık kötü bir şey olarak algılanmaz, ilerlemek için gerçekten iyi bir fırsat, bir şans olarak algılanır.