Takım olarak hareket edebilmek en önemli rekabet avantajlarından biri. Bilgiye sahip olmanın tek başına yeterli olmadığı, bilgiyi yenilikçi olarak faydaya dönüştürmenin önemli olduğu günümüzde, farklı bakış açılarına sahip olmak ve bunları ortak amaçta birleştirmek en kritik kurumsal yetkinliklerden. Bu yetkinliğin performansa dönüşmesi de birbiri ile “konuşan” takımlarla mümkün olmaktadır.

Bruce Tuckman, bir grup için dört evreli bir gelişme modeli önermiştir. İdeal grup karar alma süreci Tuckman grup modeline göre grup içinde diğer bireylerle iyi geçinir gibi görünme evresi olan “şekillenme”; nezâket engelini aşarak, sorunlara eğilme evresi olan “fırtına”; diğerlerine alışma ve karşılıklı güven duyma ile verimlilik evresi olan “norm oluşturma” ve ortak hedefe doğru yüksek verimlilikle ve işbirliği ile grup olarak çalışma evresi olan “icraat/performans” evresi.

Şekillenme (forming)

  • “Ekip olarak misyonumuz ne?”
  • “Ekip olarak hangi değerleri benimsiyoruz?”
  • “Bizim takım da bireysel rol ve sorumluluklarımız nedir?”
  • “Bireysel rol ve sorumluluklarımızın takım performansına etkisi ne?”

Bu soruların cevaplarını takım ile birlikte aradığımız, modellerin takım ile paylaşıldığı ve birlikte cevap arandığı ilk aşamadır. Bu ilk modülde ekip ortak zemin oluşturmak gerekli konular üzerinde ortak fikir birliğine varır ve buna ait aksiyon planı geliştirirler. Takım üyeleri, ilk aşamada birbirlerinin değerlerini ve beklentilerini anlamaya odaklanırlar.

Bu aşamada çalışmalar katılımcılara aşağıdaki noktaların netleşmesi için bir platform sağlar:

  • Her takım üyesinin görevlerinin netleşmesi
  • Diğer takım üyeleri tarafından da bu görevlerin anlaşılması
  • Ortak takım hedeflerinin belirlenmesi
  • Ortak takım değerlerinin belirlenmesi
  • Ortaklığın tanımının yapılması
  • İletişim kanallarının belirlenmesi

Farklılıkları yönetme (storming)

  • “Farklılıklar karşısında tepkimiz ne oluyor?”
  • “Ekip olarak en fazla çatıştığımız konular ne?”
  • “Çatışmayı nasıl ele alıyoruz?”
  • “Birbirimize nasıl geribildirim veriyoruz?”
  • “İletişim modellerimiz ne?”
  • “Suçlama kültürü varsa bunu nasıl yapıcı modele çevirebiliriz?”
  • “Ortak hedefe odaklanmak için gelişim alanlarımız ne?”

Bu soruların cevaplarını takım ile birlikte aradığımız, modellerin takım ile paylaşıldığı ve birlikte cevap arandığı ilk aşamadır. Bu ilk modülde ekip ortak zemin oluşturmak gerekli konular üzerinde ortak fikir birliğine varır ve buna ait aksiyon planı geliştirirler.

Şekillenme aşamasında bilgilendirilmiş olmalarına rağmen kurallar ve rollerin uygulanması aşaması bazı anlaşmazlıkları beraberinde getirir. Günlük hayatta her takım üyesinin takımın hedeflerini kendi bireysel hedeflerine ve gündemine bağlamak için bir yol arıyor olduğu bir aşamadır. Bu aşamada çalışma katılımcılara aşağıdaki noktalarda gelişim imkanı sunar.

  • Çatışmadan kaçmadan yapıcı olarak fikir paylaşımının yollarının bulunması
  • Bireylerin kendi çatışma tarzlarını görmesi
  • Suçlama kültüründen, birlikte çözüm yaratmak için modellerin geliştirilmesi
  • Farklı profillerin anlaşılması ve ilişkilerin etkin yönetilmesi
  • Bütün paydaşların büyük resimde yerleştirilerek ilişki stratejilerinin oluşturulması
  • Olumlu ve gelişim alanları ile ilgili geri bildirim verilmesi
  • Takımın kendisini sorgulayarak, aksiyon planı oluşturması

Birlikte çözüm üretme (norming)

  • “Birbirimizi nasıl dinliyoruz?”
  • “Ortak çözüm üretme konusunda yöntemlerimiz ne?”
  • “Birlikte sosyal ortamlarda bulunmaktan ne kadar zevk alıyoruz?”
  • “Farklılıklarımızı nasıl avantaja çeviyoruz?”
  • “Ortak değerlerimizi ne kadar dikkate alıyoruz?”
  • “Misyonumuza nasıl odaklanıyoruz?”
  • “iletişim modellerimiz ne kadar etkin?”

Bu soruların cevaplarını takım ile birlikte aradığımız, modellerin takım ile paylaşıldığı ve birlikte cevap arandığı ilk aşamadır. Bu ilk modülde ekip ortak zemin oluşturmak gerekli konular üzerinde ortak fikir birliğine varır ve buna ait aksiyon planı geliştirirler.

Bu “kabul” aşamasıdır: Hedefler artık anlaşılmış, sorumluluklar belirginleşmiş ve ilişkiler yerine oturmuştur. Bu modül katılımcılara aşağıdaki noktalarda gelişim imkanı sağlar:

  • Ortak amaçta birleşmiş olmaları
  • Birlikte karar verme modellerinin geliştirilmesi
  • Potansiyel güçlüklerin ön görüşleri ve proaktif planların yapılması
  • Takımın hedefleri ve bireysel hedefleri hususunda nerede durduklarını görmeleri
  • Ekibe yeni katılacak birini nasıl uyumlandıracakları konusunda model geliştirmeleri

Birlikte Performans Yaratma (Performing)

  • “Ekip olarak birbirimize olan güveni nasıl sağlıyoruz?”
  • “Alınan kararları uygularken nasıl bir modelimiz var?”
  • “Sonuçların sorumluluğunu nasıl paylaşıyoruz?”
  • “Liderliği nasıl paylaşıyoruz?”
  • “Ekibimizin potansiyelini ortaya çıkarmak için ne yapıyoruz?”

Bu soruların cevaplarını takım ile birlikte aradığımız, modellerin takım ile paylaşıldığı ve birlikte cevap arandığı ilk aşamadır. Bu ilk modülde ekip ortak zemin oluşturmak gerekli konular üzerinde ortak fikir birliğine varır ve buna ait aksiyon planı geliştirirler.

Bu “konsantrasyon” aşamasıdır: Takım üyeleri, şimdiye kadar edindiklerinin verimini almak amacıyla takım hedefleri yönünde çalışmak için kendilerini adamışlardır. Artık bireysel güçlerini ve zayıf noktalarını tanımlayabilir ve kendilerini geliştirmeye odaklanabilirler. Bu aşamaya kadar gelen tüm üyeler, “takım bağlılığı”nın doğuşuna tanıklık edecektir. Bu aşamada çalışma katılımcılara aşağıdaki noktalarda gelişim imkanı sunar;

  • Kendi takım modelleri konusunda fikir birliği oluşturma
  • Kendilerine özeleştri yapabilme ve bir yönlendirmeye gerek duymadan çatışmalarını yönetme
  • Bağlılıklarını gösterme
  • Daha büyük sorumluluklar için cesaret kazanma
  • Takım üyesi olarak tanınma ve takdir edilme

Kaynak:

Grup dinamiği – https://tr.wikipedia.org/wiki/Grup_dinami%C4%9Fi
Takım Projeleri – http://motivainternational.net/hizmetlerimiz/takim-projeleri/