Bir “lider” olmak, bir şefin veya bir yöneticinin konumundan daha fazlasını gerektirir. İyi bir lider, yetkilerini hiyerarşik konumudan değil, mesleki ve kişisel becerilerinden alır. İyi bir liderin çalışanları arasında saygınlığı yüksektir ve bundan dolayı kabul edilir. Bu özelliklerin toplamına “doğal otorite” denir! Ama saygınlık konusunda birçok liderlerin sorunları olmaktadır. Özellikle liderler genç olduklarında, bu eksiklik daha yaygın olmaktadır.

Peki yeni veya mevcut liderlik pozisyonunuzda nasıl saygı ve böylece doğal otorite kazanabilirsiniz?

Saygı ve otorite nasıl bağlantılıdır?

Hayatınızda, birçok otorite sahibi insanlar ile karşılaştınız ve karşılaşacaksınız: Bunlar öğretmenler, profesörler, doktorlar ve hatta ebeveynleriniz olabilir. Saydığımız insanların çoğunda doğal bir otoritesi yoktur. Bu insanlar çoğunlukla toritelerini yetkileri ve güçlü konumundan, yani üstünlüğünden alırlar.

Çocukken, ebeveynlerinize bağlısınız, öğrenciyken, öğretmeninizi dinlemeniz gerekir. Çoğu yönetici de, yalnızca güçleri nedeniyle çalışanları üzerinde yetki sahibidir. Ne yazık ki, bu güç yapısı, örneğin çocukluk ve ya okul çağındaki zamandan daha az etkilidir. Sonuçta, çalışanlar, yetişkin ve bağımsız insanlardır. İşyerinden memnun olmayan bir çalışan, istifa edip ayrılabilir. Ve genellikle bu ayrılan çalışanlar, kaliteli ve tecrübe sahibi olanlardır. Bu profil sahibi çalışanların işyerini değiştirme oranı gün geçtikce artmaktadır.

Yavaşça iş değiştirme korkusu kayboluyor ve işverenler, çalışanları üzerindeki hakimiyetini kaybediyorlar. Liderler, çalışanları sirketine bağlamak için otorite kazanmanın yeni yollarını, eski güç konumundan uzak bir şekilde, araştırdığınızda cevap olarak saygınlık devreye girer! Otoriteye sahip olanlar otomatik olarak saygın değildirler. Çalışanların sizi saymasını sağlarsanız, otomatik olarak doğal bir otoriteye sahip olursunuz!

Otorite, otomatik olarak saygı anlamına gelmez! Bu nedenle, lider olarak çalışanlarınızın size saygı göstermesi için odaklanmalısınız. Bu şekilde otoriteniz kabul edilir ve çalışanların işten ayrılmaları da azalır. Doğal otorite, başkalarının bir kişiye bilgi ve karar verici olarak saygı duymalarını ve kabul etmelerini sağlayan açık, rahat ve kendine güvenen bir karizmayı tanımlar.

Saygı ne anlama gelir?

Saygı, günlük yaşamda herkesin ağzında sık ca ve çoğu zaman yersiz kullanılan bir terim haline gelmiştir. Saygı kelimesini araştırdığınzda genellıkle şu tanımlamaya rastlarsınz:

Değeri, üstünlüğü, yaşlılığı, yararlılığı, kutsallığı dolayısıyla bir kimseye, bir şeye karşı dikkatli, özenli, ölçülü davranmaya sebep olan sevgi duygusu, hürmet, ihtiram… Bir kişiye, bir düşünüşe, bir eyleme, bir başarıya yüksek değer vermekten doğan özel bir duygu.

Yani saygı, bir kişiye özel bir dikkat şeklidir ve temel bir insan ihtiyacıdır. Dolayısıyla işleyen bir toplumun temelini olarak bile tanımlayabiliriz.

Her bireyin kendisine karşı duyduğu öz saygısı ve öz-imgesi önemlidir. Bulunduğunuz sosyal ortamda saygı duyulmazsa veya saygısız davranırsa, kendinizin öz saygısı er ya da geç acı çekmeye başlar. Bundan dolayı saygı, liderliğine bir yandan kişisel düzeyde, diğer yandan da iş hayatında önemlidir. Aynısı çalışanlarınız için de geçerlidir!

Saygı karşılıklıdır!

Lider olarak, çalışanlarınızın saygısını her zaman kazanabilir veya kaybedebilirsiniz. Sosyal ortamınıza saygısızca davranırsanız, hızlıca size duyulan saygıyı kaybedersiniz. Diğer açıdan, çalışanlarınızın size saygı duyma olasılığı, onlara takdir, saygı ve nezaket ile davrandığınızda artacaktır. Sonuçta karşılıklı saygılı davranış gösterilirse iki tarafda bu durumdan faydalanacaktır! Pozitif etki olarak çalışma ortamı gelişir, bireyler kendine güvenir ve sürekli olarak daha motive, daha mutlu ve daha üretken olurlar.

Diğer yandan, çalışanlarınıza saygısızlık ederseniz kariyerinizin kısa süreceği kaçınılmazdır! Sonuç olarak, imajınız ciddi hasara uğrar, en kötü durumda, çalışanlar talimatlarınızı kasten görmezden gelmeye veya kariyerlerinizi sabote etmeye başlar. Saygısızlığın bu kadar belirgin ortaya çıkmasa bile, çalışma hayatınızda otoritenizi koruyabilmek için sürekli bir mücadele haline girersiniz!

Bu duruma gelmemek için, çalışanlarınızın saygısını nasıl kazanırsınız ve böylece doğal bir otorite kurarsınız? İşte cevabı…

1. Karşılıklılık: 

Daha önce de belirtildiği gibi, saygı öncelikli olarak karşılıklılığa dayanır. Çalışanlarınız tarafından saygı duyulmasını istiyorsanız, onlara saygı gösterin. Asla aşağılayıcı hareket de bulunmayın ve haksızlık yapmayın. Çalışanlarınızı makine olarak değil, insanlar olarak görün ve ona göre davranın. Bu davranış size direk olarak saygınlık kazandırmaz, ancak çalışanlarına kötü davrananlar, aynı davranışı kendisine uygulandığını görecekler!

2. Tecrübe: 

Doğal bir otorite tecrübeye de dayanabilir. Birçok genç çalışan tecrübeli ve deneyimli olan çalışanlara saygı duyuyor. Bu nedenle geçmişde bazı problemlerin nasıl çözüldüğüne dair fıkralar anlatmak veya bahsetmek  zarar vermez. Ancak, anlatırken kendiyle övünen bir resim çizmememiz gerekir! Daha çok kendinizi mütevazı göstererek, deneyiminizin kendisini ön planda tutmanız gerekir.

3. Uzmanlık: 

Gerçek şu ki tüm yöneticiler deneyim sahibi değildirler. Özellikle genç liderler, daha deneyimli ve daha yaşlı çalışanlara liderlik etmesi çabucak bir sorun haline gelebilir. Bu durumda, uzmanlığınız size yardımcı olabilir. Uzmanlık alanında en iyisi olmanız ve uzmanlığınızı sürekli olarak geliştirmeniz gerekir.

4. İnsanlık: 

Birçok lider bulunduğu pozisyonunu bir rol olarak değerlendirir. Yani olmadığı bir insanı oynuyordur. Bu rol de bazı kişisel eksik olan yönleri örtmektedir! Elbette, çalışanlarınızın önünde iki günde bir gözyaşlarına boğulmamalısınız yada önemli bir sunum öncesi çok heyecanlı, hatta korktuğunuzu etrafa haykırmamalısınız. 

Otantik olmak için uğraşınız. Kendinizi açık, dürüst ve gerçekte olduğunuz kişi olarak sunun! Zor bir yol, ama elde edeceğiniz saygı için buna katlanmalısınız!

5. Eleştiri: 

İnsan olmak aynı zamanda savunmasız olmak demektir. Mükemmel değilsiniz ve  mükemmel olmaya da mecbur değilsiniz! Çalışanlarınıza mükemmel resmi çizmenin hiçbir anlamı yoktur, hatta zararı çoktur! Mükemmellik yerine, öğrenmeye istekli olduğunuzu ve eleştiriye açık olduğunuzu gösterin.

Çalışanlarınızdan geri bildirim alın ve liderlik becerilerini geliştirmeye ilgi gösterin. Hata yaptıysanız özür dileyin. Ancak, çalışanların ve sizin aranızdaki sınıra da işaret edin. sınırı geçmelerine müsade etmeyin!

6. Mizah: 

İnsanlığın bir başka noktası da – mizah! Kendinizi fazla ciddiye almayın. Tabii ki, işte sadece güllük gülistanlık zamanlar olmaz, stresli zamanlarda hissediyorsundur. Ancak, her zaman çalışanlarınızla içten bir gülüş için zaman bulun.

Bu sadece sizi daha sempatik kılmakla kalmaz, aynı zamanda stresi azaltır ve günlük çalışmanızı tatlandırır. Sempati, karşılıklı saygı açısından da önemli bir faktördür.

7. Adapte olmak: 

Ne kadar çok mizah sergiliyorsanız, çalışanlarınıza ne kadar sempati duyuyorsanız, ait (adapte) olma olasılığı o kadar artar. İnsanlar, liderleri “rakip” olarak görme eğilimindedir ve içgüdüsel onlara karşı direnirler. Bu, insanın özerklik (otonomi) arayışının doğal bir parçasıdır.

Bu nedenle, çalışanlarınızla yukarıdan aşağıya yerine eşit bir temelde buluşmak daha mantıklı bir strateji olabilir. Dikkat, aşırıya kaçmayın: Liderler ve çalışanlar arasındaki oluşan bir dostluk, genellikle sorunludur. Bir şakacıya ya da en iyi arkadaşa dönüşmeniz, ciddiye alınmamanıza sebep olur. Burada da, doğru dengeyi bulmak önemlidir.

8. Öngörülü olabilmek: 

Bir lider olarak çalışanlarınızın saygısını kazanmak istiyorsanız, öngörülebilir olmanız gerekir. Lider olarak açık ve net bir çizginiz olmalı ve bu tarzına sadık kalmalısınız. İsteklerinizi ve sınırlarınızı iletin.

Çalışanlarınızı sergiledikleri aynı davranışlar için sorgulayın veya övün. Bu davranışta herhangi bir fark olursa, davranışınız keyfi olarak değerlendirilir ve “gözde” elemanların olduğu şüphesi oluşur. İyi günde de kötü günde de, daima “aynı” kişi olarak hareket edin!

9. Güvenilirlik: 

Öngörülebilir olmak aynı zamanda güvenilir olmak anlamına gelir. Her zaman dakik ve iyi hazırlanmış olun. Çalışanlarınız için bir (güvenilirlik konusunda) rol model olarak hareket edin. Verdiğiniz sözlerini tutun!

10. Nezaket: 

Nezaket göstermek bir saygı işaretidir. Bir meslektaşından hoşlanmıyorsanız, bir müşteri ile bir anlaşmazlık yaşıyorsanız veya danışmanınız tarafından azarlanıyorsanız: Her anda kibar olun ve iyi bir örnek konumuna gelin.

“Lütfen” ve “Teşekkür” kelimelerini bol kullanın, asla hakaret etmeyin! Ne iş hayatınızda ne de özel hayatınızda! Lider olarak nezaket kurallarına dikkat eder ve yaşarsan, çalışanlarından nezaket talep edebilir ve saygı duyabilirsin.

11. Adalet: 

Adil olun. Tüm çalışanlara aynı davranın. Çalışanların içinde “yetenekli” olarak nitelendirdiğiniz olanlara da aynı davranın. Tüm çalışanlar aynı kurallara uymalıdır. Anlaşmazlıkları mümkün olduğunca adil bir şekilde çözmeye çalışın. Gerekirse arabulucu bile devreye sokun.

12. Özgüven:

Özgüveniniz belirgin olsun! Özgüvenli bir davranış, saygı oluşturacak ve bu saygıyı gördüğünüzde sizin özgüveniniz artacak. Dik bir duruş, güçlü bir yürüyüş ve sarsılmaz bir huzur insan içgüdülerine hitap eder ve doğal bir “lider” olarak kabul edilme şansını arttırır. 

13. Memnun olmak: 

Lider olarak memnun olmanız gerekir. Bunun için, lider olma isteğiniz olmalı. Bulunduğunuz konumun iyi tarafını göz önünde bulundurmalısınız. Bu niyet ise doğal otorite için önemli bir unsurdur. Liderliğinizde memnun değilseniz, size asla saygı gösterilmeyecektir!

Kaynak:

https://arbeits-abc.de/mitarbeiter-binden-fluktuation-senken
https://www.apriori.de/natuerliche-autoritaet
https://www.turkcebilgi.com/sayginin-anlami-nedir